بررسی قواعد تعامل آرمان‌گرایی و واقع‌گرایی در فقه سیاسی امامین انقلاب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی قم

2 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی قم

چکیده

یکی از چالش‌های نظری ما در سیاست‌ورزی، این است که در اتخاذ استراتژی‌ها، آیا باید صرفاً به آرمان‌ها و اصول اخلاقیاندیشید، یا این‌که تنها به منافع ملی و آن‌چه «هست» توجه کرد؟ مقالةحاضرحاصلیک پژوهشاندیشه‌شناختیاست که در پرتو دو رویکرد نظری آرمان‌گرایی و واقع‌بینی، به بررسی قواعد پیوند این دو مفهوم در نظام سیاسی ایران و با توجه به اندیشه سیاسی امام خمینی و آیت‌الله خامنه‌ای می‌پردازد و با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از داده‌های کتابخانه‌ای به این پرسش پاسخ داده می‌شود که قواعدِ نظریِ پیوندِ آرمان‌ها
و واقعیت‌ها در اندیشه سیاسی امامین انقلاب چیست؟ یافته پژوهش حاکی از آن است که در گفتمان انقلاب اسلامی و منظومه فکری رهبران انقلاب، مؤلفه‌های آرمانی و واقعی بر اساس قواعد فقهی شیعی از جمله اجتهاد، عقل، مصلحت، عنصر زمان و مکان، انتظام یافته و با کاربست مفاهیمی دوگانه چون آرمان ـ واقعیت، مصلحت ـ حقیقت و محافظه‌کاری ـ عقلانیت، پدیدار شده است. از این رهگذر
می‌توان گفت که گفتمان سیاسی انقلاب اسلامی و به‌تبع آن، فقه سیاسی امام خمینی6 و آیت‌الله خامنه‌ایK نه آرمان‌گرایی محض و نه واقع‌گرایی صرف؛ بلکه تلفیق این دو، یعنی آرمان‌گرایی واقع‌بینانه در حوزةسیاست‌ورزی داخلی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating Interaction Rules of Idealism and Realism in the Political Jurisprudence of the Leaders of the Revolution

نویسندگان [English]

  • Mohammad Reza Abdullah Nasab 1
  • Mohammad Torabi 2
1 PhD Candidate of Politics, Islamic Azad University, Qom Branch
2 Assistant Professor of Politics, Islamic Azad University, Qom Branch
چکیده [English]

A theoretical challenge in policy making is whether one should adhere to ethical rules and ideals or consider the status quo and stick to national interests while adopting a strategy. The current research is a reflective study in the light of theoretical approaches of idealism and realism which investigates the interaction rules of these two concepts in the views of political thoughts of Imam Khomeini and Imam Khamenei in the political system of Iran. Employing an analytical-descriptive method and collecting data through documentary research, the current study attempts to answer this question that what are the theoretical rules of binding idealism and realism in the political thoughts of the Imams of the revolution. The result indicates that in the discourse of Islamic revolution and the thought system of the leaders of the revolution, components of idealism and realism are organized on the bases of Shiite rules of jurisprudence including Ejtehad (religious authority), reason, advisability (interest), occasion and context which become manifest by applying binary concepts such as ideal-real, advisability-reality and rationality-conservativeness. It can be concluded that the political discourse of Islamic revolution and consequently, the political jurisprudence of Imam Khomeini and Imam Khamenei is neither mere idealism nor mere realism but a blending of both which is realist idealism in intra-national policy decision making.

کلیدواژه‌ها [English]

  • idealism
  • Realism
  • Political Jurisprudence
  • the Leaders of the Revolution