شاکله، بازتابی بنیادین از حالات و اطوار نفس و فطرت در پرتو آموزه های دینی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه اصفهان

2 دانشگاه تهران

چکیده

اخلاق، از دیدگاه اسلام افزون بر اینکه در کنار اعتقادات و احکام فقهی یکی از سه پایه اصلی معارف اسلامی تلقی می­گردد، سبک زندگی اسلامی و حرکت به­سوی کمال نهایی را تعلیم می­دهد. اهمیت اخلاق و تهذیب نفوس بر کسی پوشیده نیست تا جائی که پس از اعتقاد به خدا و پیامبر اسلام(ص)، اخلاق، مهم‌ترین مسئله از دیدگاه اسلام به شمار می­رود. از دیدگاه اهل بیت (ع) اخلاق امری «هویت­ساز و وجودی» است و به هیچ وجه اعتباری و یا قراردادی به شمار نمی­رود، تا بدانجا که نه تنها هویت انسان، بلکه هویت بسیاری از حقایق جهان را بر می‌سازد. این بدان معناست که فصل اخیر انسان و مقوّم دیگر امور، اخلاق است. اخلاق خواه فضیلت خواه رذیلت، از امور تکوینی و واقعی به شمار رفته و سرنوشت این جهانی و آن جهانی فرد مربوط به این بخش اساسی از آموزه­های معرفتی اسلام محسوب می‌گردد. اهمیت و البته شرافت اخلاق بدین جهت است که موضوع آن نفس ناطقة انسانی به­شمار می‌رود. این پژوهش با روشی اسنادی–تحلیلی به­دنبال تبیین این حقیقت است که اخلاق چگونه حقیقت واقعی انسان را برمی‌سازد؟ برای پاسخ به این سوال، نیازمند به­کارگیری و تحلیل قاعدة شاکله به عنوان مهم‌ترین رکن در تحلیل اخلاق خواهیم بود. از نتایج این پژوهش، اثبات این موضوع است که اخلاق، فضیلت و یا رذیلت، هستة واقعی انسان را تشکیل داده و مهم‌ترین رکن تکوینی انسان محسوب می‌گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Shakeleh, A Seminal Reflection of Soul and Nature’s Conditions with Regard to Religious Teachings

نویسندگان [English]

  • mohsen Shiravand 1
  • Seyed Ali Mohammad Mousavi 2
1 university of Isfahan
2 University of Tehran
چکیده [English]

Morality along with beliefs and Fiqh commands from an Islamic viewpoint is deemed as one of the three important pillars of Islamic teachings. It also guides us towards a final perfection and a healthy life. The Importance of morality and edification is apparent to everyone to the point where it’s counted as an important matter after belief in God and the Prophet from Islam’s viewpoint. From Ahl al-bayt’s perspective, morality is an identity-making matter and is not counted as an arbitrary thing. Not only it creates the human identity but it creates the identity of many facts in the world also. This means that part of human nature that strengthens other matters is morality. Whether it is excellence or impurity, it is counted as formative and real matters and the fate of this world and the other one depends on it. The importance and honor of morality is due to being considered as part of human’s rational self. This research uses a documentary-analytical method seeking for an explanation of the fact that how morality forms the genuine truth of human. In order to answer this question, we need to apply and analyze the shakele as the most important factor in analyzing morality. This research has proved that morality has formed excellence or impurity of human core and is deemed as human’s most important formative factor.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Morality
  • Edification of Self
  • Shakeleh
  • Quran
  • nature