چگونگی سیر معرفتی، شکوفایی، جامعیت، و راز ارادة تزلزل‌ناپذیر امام راحل ره مسئلة این مقال است. فرضیه این گونه سامان یافت: تغذیة روحی امام راحل ره از انوار قدسی معارف نورانی قرآن و عترت و انجذاب آن حضرت در سلوک اخلاقی و عرفانی برآمده از قرآن و عترت ع او را از چنین ویژگی‌هایی برخوردار ساخت. مطالعات آثار امام ره نشان داد که ایشان با تاکید بر جنبة مقدمه بودن کل علوم مرتبط به دین و نصوص دینی، بر عمل که غایت این علوم است تاکید ورزید و با تکیه بر ظواهر نصوص و التزام به آن و نیز با اهتمام به شناخت قلبی و عرفانی در نظام اسمائی در مرتبة بلافصل انسان کامل، به مظهریت اسم اعظم که جامع همة اسماء است تقرب یافت و از مظهریت مشیت مطلقه بهره‌مند گردید. تصویر عرفانی انسان کامل برگرفتة از نصوص دینی نمایانگر انحصار طریق معرفت حق در قرآن و عترت است. از این رو، مرحوم امام ره به تلازم قرآن و عترت در دریافت حقائق توحیدی و استکمال معنوی التزام تام دارد و حکومت را شأن مسلم نائبان برگزیدگان حق تعالی دانسته و در جهت تحقق آن هیچ درنگی را جایز نمی دانست. شناخت دقائق زندگی و سلوک علمی و عملی امام ره می تواند دستمایة بی بدیلی جهت تحول در تعلیم و تربیت و تبلیغات دینی فراهم آورد.